Bunu ülkenize güvenle dönemediğiniz için okuyorsanız, en önemli gerçekle başlayın: ABD hukuku, korumaya götüren gerçek ve işleyen bir yol içerir. Bu yol zorlu ve yavaştır ve ondan geçen kişiden çok şey ister — ama vardır, insanlar her gün bu yolda başarıya ulaşır ve onu anlamak, iyi kullanmanın ilk adımıdır.

Bu yazı süreci sade bir dille anlatıyor. Sizi bir uzman yapmayacak. Sizi daha iyi bilgilenmiş bir müvekkil yapacak ki bu daha önemlidir.

İltica nedir — ve ne değildir

İltica; geçmişte zulüm görmüş ya da gelecekte zulüm göreceğine dair haklı bir korku taşıyan insanları, şu beş şeyden biri nedeniyle korur:

  • ırk,
  • din,
  • milliyet,
  • siyasi görüş ya da
  • belirli bir toplumsal gruba üyelik.

Bu cümledeki her sözcük hukuki bir ağırlık taşır, ama altını çizmemiz gereken ifade nedeniyle sözcüğüdür. Ülkenizin tehlikeli olması ya da oradaki yaşamın zor olması yeterli değildir. Korktuğunuz zararın, bu beş nedenden biriyle bağlantılı olması gerekir. Gerçekten hak eden şaşırtıcı sayıda dosya, tehlike gerçek olmadığı için değil, bu bağlantı — hukukçuların nexus dediği şey — hiçbir zaman açıkça anlatılmadığı için zorlanır.

İyi bir avukatın dosyanızla yaptığı ilk şey budur: olgularınızın korunan bir nedenle gerçekten bağlantılı olup olmadığını, öyleyse hangisiyle ve bunun nasıl kanıtlanacağını dürüstçe belirlemek.

Aynı odaya açılan iki kapı

İki usul yolu vardır ve hangisinde olduğunuz, deneyimle ilgili her şeyi biçimlendirir.

Talep yoluyla iltica (affirmative), Amerika Birleşik Devletleri'nde olan ve sınır dışı işlemlerinde olmayan insanlar içindir. Başvurunuzu doğrudan USCIS'e sunarsınız ve dosyanız bir iltica memuru tarafından bir mülakatta değerlendirilir. Uzun ve ayrıntılıdır, ama bir duruşma değildir — savcı yoktur, çapraz sorgu yoktur, mahkeme salonu yoktur.

Savunma yoluyla iltica (defensive), hâlihazırda sınır dışı işlemlerinde olan insanlar içindir. Burada iltica, bir göçmenlik hâkimi önünde bir savunma olarak ileri sürülür ve odanın karşı tarafında bir devlet avukatı oturur. Bu çekişmeli bir duruşmadır ve öyle hazırlanmalıdır.

Hukuki ölçüt — kimin iltica hakkına sahip olduğu — her iki kapının ardında da aynıdır. Farklı olan; ortam, tempo ve size hizmet edecek hazırlık türüdür.

Bir yıl kuralı

Sınırlı istisnalar dışında yasa, iltica başvurunuzu Amerika Birleşik Devletleri'ne son girişinizden itibaren bir yıl içinde yapmanızı gerektirir. Bunu kaçırmak, güçlü bir talebi olan biri için bile iltica kapısını kapatabilir.

İstisnalar vardır — değişen koşullar ve olağanüstü koşullar için — ve iltica olanağı ortadan kalksa bile başka koruma biçimleri mevcut kalabilir. Ama bunların hiçbiri beklemek için bir gerekçe değildir. İltica hakkına ihtiyaç duyabileceğinizi düşünüyorsanız, bir yıllık süre dosyanızla ilgili en acil tek gerçektir. Süreyi ve istisnalarını ayrı bir yazıda daha ayrıntılı ele aldım.

Başvuru: hikâyeniz, gereği gibi anlatılmış

Başvuru formu I-589'dur, ama bir iltica dosyasının kalbi beyandır — başınıza gelenlerin ve neden geri dönemeyeceğinizin yazılı anlatımı. İyi bir beyan eksiksiz, tam ve tutarlıdır: tarihler, yerler, isimler, sıralama. Bürokrasi ayrıntıya bayıldığı için değil, hikâyeniz delilin ta kendisi olduğu ve memurun ya da hâkimin onu dosyanızdaki her şeyle karşılaştırarak sınayacağı için.

Beyanın etrafında dosyayı kurarsınız:

  • kimlik ve milliyet belgeleri,
  • sizin gibi insanların başına gelenleri gösteren ülke koşulları delilleri,
  • varsa tıbbi ya da psikolojik kayıtlar,
  • olanları bilen tanıkların beyanları.

Her dosyada her tür delil bulunmaz ve yasa, tehlikeden kaçan insanların ellerinde düzgün bir kanıt dosyasıyla ayrılmasının nadir olduğunu anlar. Ama desteklenebilecek her iddia desteklenmelidir.

Mülakat (ya da duruşma)

Talep yoluyla mülakat genellikle birkaç saat sürer. Memur beyanınızı dikkatle inceler, ayrıntıları sorar ve belirsiz olan her şeyi araştırır. En sık yapılan hatalar yalanlar değildir — heyecandan, çeviriden ya da hiç yüksek sesle prova edilmemiş bir hikâyeden doğan masum tutarsızlıklardır. Hazırlık bunu düzeltir: gerçek mülakattan önce siz ve avukatınız, hiçbir şey sizi şaşırtmayana dek zor soruların üzerinden geçersiniz.

Savunma yoluyla bir duruşma aynı zemini bir mahkemenin resmiyetiyle kat eder: tanıklık, devlet avukatının çapraz sorgusu, bazen tanıklar. Hazırlık da buna paralel olarak daha titizdir.

Her iki ortamda da tercüman kullanabilirsiniz ve gururunuzun sizi tam olarak hâkim olmadığınız bir dilde tanıklık etmeye itmesine asla izin vermemelisiniz. Kesinlik, akıcılıktan daha önemlidir.

Karardan sonra

İltica verilirse, Amerika Birleşik Devletleri'nde kalabilir, iltica sahibi (asylee) olarak bir yıl sonra green card için başvurabilir ve zamanla vatandaşlığa geçmeyi talep edebilirsiniz. Eşiniz ve 21 yaşından küçük evlenmemiş çocuklarınız genellikle dâhil edilebilir ya da sizi takip edebilir.

Verilmezse, yol genellikle devam eder. Başarısız olan talep yoluyla bir dosya tipik olarak göçmenlik mahkemesine sevk edilir; orada bir hâkim onu baştan görür — bir formalite değil, ikinci bir tam şans. Mahkeme retlerine itiraz edilebilir. Dürüst bir avukat bu dallanmaları en baştan planlar, sonradan acil durum gibi ele almaz.

Bir pratik nokta daha: iltica dosyaları zaman alır ve mevcut kurallar altında, başvurunuz mevzuatın belirlediği bir bekleme süresince askıda kaldıktan sonra genellikle çalışma izni için başvurabilirsiniz. Ayrıntılar politika değişiklikleriyle kayar; bu yüzden bunu güvenip dayanılacak bir kural değil, sorulacak bir soru olarak görün.

Dürüst özet

İltica, hazırlıkla kazanılır: erken ve dürüst bir değerlendirme, özenle yazılmış bir beyan, sabırla toplanmış deliller ve titizlikle hazırlanmış tanıklık. Bunların hiçbiri sizin olağanüstü olmanızı gerektirmez. Hikâyenizin gerçek olmasını ve gereği gibi anlatılmasını gerektirir.

Bir yıllık süre size herhangi bir yerden yakınsa, biriyle konuşmak için beklemeyin.